Kανών Αναστάσεως Κελλί Αγ Ιωάννου Καρυές Άγιον Όρος

 

Μην πεις λοιπόν πως δεν υπάρχει πλέον τίποτα για να σωθεί ο άνθρωπός μου... Πέσε εσύ στα γόνατα και άσε τον Θεό ν΄αποΦασίσει. Και δέξου με ευχαριστία και ευγνωμοσύνη την κατάληξη, έχοντας την απόλυτη πεποίθηση πως τίποτα δεν συμβαίνει χωρίς να το επιτρέψει Εκείνος.-

 

Ιερός Ναός Αγίας Βαρβάρας Πατρών: Ημερήσια Προσκυνηματική εκδρομή: 14 Μαϊου 2026!

 

ΕΛΕΝΗ ΓΛΥΚΑΤΖΗ – ΑΡΒΕΛΕΡ

 

Η πρόσφατη εκδημία της βυζαντινολόγου Ελένης Γλυκάτζη- Άρβελερ, μιας από τις εμβληματικότερες μορφές της σύγχρονης ελληνικής διανόησης, αποτέλεσε την ευκαιρία να αναδεχθεί η πανεπιστημιακή της σταδιοδρομία και η παγκόσμια αναγνώριση του    έργου της, ενώ άνθρωποι που τη γνώρισαν από κοντά μίλησαν με τα πιο θερμά λόγια και με τους μεγαλύτερους επαίνους για τη δυναμική προσωπικότητά της.

          Η εκλιπούσα υπήρξε σίγουρα μια ακαδημαϊκή  διδάσκαλος η οποία «κατόρθωσε να καταστήσει τον ελληνικό ακαδημαϊκό λόγο ισότιμο συνομιλητή στο διεθνές επιστημονικό περιβάλλον», σύμφωνα με την ανακοίνωση της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος. Και το σημαντικότερο, υπερβαίνοντας ιδεοληψίες, αγκυλώσεις και κάθε λογής  σκοπιμότητες που  «θόλωναν» τη ματιά μας, πέτυχε να αναδιαμορφώσει ριζικά την εικόνα μας  για το Βυζάντιο.

          Το Βυζάντιο δεν μπορεί να πια να αντιμετωπίζεται ως ένα «παρακμιακό» και «ανατολίζον» μόρφωμα στις παρυφές  της Ευρώπης, όπως κάποτε προσπάθησε  να το απαξιώσει η δυτική ιστοριογραφία, με τους Νεοέλληνες μετά το 1821 να λησμονούν πρόθυμα – και πολύ «βολικά»- το Βυζάντιο, αρκούμενοι να φαντάζονται εαυτούς συνεχιστές της αρχαίας Αθήνας και Σπάρτης. Πλέον η ελληνοχριστιανική αυτοκρατορία του Βυζαντίου μπορεί να γίνεται αντιληπτή ως αυτό που πράγματι είναι ως ταυτοτικό στοιχειό όχι μόνο του Ελληνισμού, αλλά και της Ευρώπης.

          «ΖΩΗ», 4410

Πάσχα Ιερόν, Στιχηρά Του Πάσχα, Ηχ. Πλ. Α’. Ι.Μ. Δοχειαριου. Ιερομ.Φιλόθεος.

 

Η ΦΡΙΚΗ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ

 

Καθώς ένας ακόμα πόλεμος σκιάζει την ανθρωπότητα, η πιο                       οδυνηρή ίσως διαπίστωση που θα μπορούσε να κάνουμε είναι ότι πλέον φαίνεται να καταρρέει ακόμη και η τελευταία δικλείδα ασφαλείας που μας  είχε απομείνει μπροστά στη φρίκη.

            Μέχρι τώρα, ακόμα και όταν εξαιτίας της τεχνολογικής προόδου, η καταστροφή και ο θάνατος ήταν το αποτέλεσμα  του πατήματος ενός κουμπιού, ακόμα και τότε, ένας άνθρωπος, ήταν πάντα αυτός που θα πατούσε το κουμπί. Έτσι, υπήρχε πάντα μια δικλείδα ασφαλείας: η ανθρώπινη συνείδηση. Και ο μεγαλύτερος εκτροχιασμός ερχόταν, όταν μια πολεμική σύγκρουση παρατεινόταν τόσο, ώστε η ανθρώπινη συνείδηση να αμβλυνθεί, ο άνθρωπος να αποκτηνωθεί, και η δικλείδα  ασφαλείας να καταρρεύσει.

            Σήμερα όμως, ακόμα χειρότερα, δεν χρειάζεται πια να περιμένουμε  την αποκτήνωση του ανθρώπου. Στο νέο πεδίο μάχης, από τις πεδιάδες της Ουκρανίας ως τη Μέση Ανατολή και τις χώρες του Περσικού, η απόφαση της εξόντωσης δεν περνάει καν από το φίλτρο της ανθρώπινης συνείδησης. Αυτόματα οπλικά συστήματα, που κινούνται με λογισμικό τεχνητής νοημοσύνης, επεξεργάζονται ταχύτατα ασύλληπτες ποσότητες δεδομένων, εντοπίζουν στόχους και προχωρούν στην εξουδετέρωσή τους. Η εν ψυχρώ μαζική αφαίρεση της ζωής, ο εφιάλτης της ανθρωπότητας, όπου κάθε δικλείδα ασφαλείας έχει καταρρεύσει, είναι πια η νέα κανονικότητα, μέσα στη φρίκη του νέου πολέμου

            «ΖΩΗ», τ. 4410

Στίς Δύσκολες ὧρες τῆς κάθε ἡμέρας

Κάθε ἡμέρα ποὺ περνᾶ, ἔχει τὰ χαρακτηριστικά της, τις χαρὲς καὶ τις λύπες της, τις ἐκπλήξεις καὶ τις δυσκολίες της. Ορισμένες καταστάσεις ὅμως ἐπαναλαμβάνονται κάθε ἡμέρα. Ὑπάρχουν μάλιστα συγκεκριμένες ώρες καὶ στιγμές τῆς καθημερινότητας ποὺ εἶναι δύσκολες καὶ ἀπαιτητικές.

Γιὰ παράδειγμα, τὸ πρωινό ξύπνημα τῶν παιδιῶν. Πῶς νὰ ξυπνήσεις τὰ παιδιά, νὰ τὰ ἑτοιμάσεις, νὰ φτιάξεις πρωινό, νὰ τὰ πᾶς στὸ σχολεῖο. Η πίεση χρόνου εἶναι φοβερὴ καὶ οἱ δυσκολίες πολλές. Ἀλλὰ καὶ ἡ ἐπιστροφὴ ἀπὸ τὸ σχολεῖο, τὸ μεσημεριανό φαγητό, ἡ ἀνάγκη γιὰ ἄμεση μετακίνηση στὰ φροντιστήρια ἀμέσως ἔπειτα, δημιουργοῦν ὑψηλὸ φορτίο ἐντάσεων. Κι ἂν ἡ κίνηση στούς δρόμους εἶναι μεγάλη καὶ ἡ καθυστέρηση αναπόφευκτη, τὰ νεῦρα τεντώνονται περισσότερο. Ὅταν ὅλα αὐτὰ συνδυασθοῦν μὲ τὴν κούραση τῆς ἡμέρας, τότε δημιουργοῦν ἕνα μείγμα ἐκρηκτικό.

Πάνω σὲ ὅλα αὐτὰ θὰ πρέπει νὰ συνυπολογίσει κανείς ὅτι ὑπάρχουν καὶ ἔκτακτα γεγονότα, άπροσδόκητες καταστάσεις, οἱ ὁποῖες ἔρχονται σὲ ὧρες ποὺ δὲν τις περιμένει κανείς. Ἐκεῖ εἶναι ποὺ οἱ ἀντοχές μας φθάνουν στὰ ὅριά τους καὶ οἱ ἐκρήξεις μερικῶν ἀνθρώπων γίνονται ανεξέλεγκτες. Διότι δὲν ἔχουμε ὅλοι μας τίς ἴδιες ἀντοχές, τοὺς ίδιους χαρακτήρες, τις ἴδιες ἱκανότητες να διαχειρισθοῦμε κρίσεις, ἐντάσεις καὶ ἀναπάντεχα.

Ἐκεῖνες τις ὧρες ὅμως ὅλοι μας δίνουμε εξετάσεις.

Πῶς λοιπὸν θ' ἀντιμετωπίζουμε τίς δύσκολες ὧρες τῆς κάθε ἡμέρας, τίς τακτικές ἢ τις ἔκτακτες; Πῶς θὰ μπορέσουμε νὰ μείνουμε ἤρεμοι καὶ ν' άντιμετωπίσουμε μὲ ψυχραιμία τὶς ἐντάσεις τῶν ἄλλων, ἀλλὰ καὶ τις δικές μας;

α) Να προετοιμαζόμαστε.

Ἡ ἀντιμετώπιση τῶν δύσκολων ὡρῶν τῆς καθημερινότητας άπαιτεῖ πρῶτα ἀπ' ὅλα ἰδιαίτερη πρακτική προετοιμασία. Μποροῦμε νὰ προετοιμάσουμε ἀπὸ τὸ προηγούμενο βράδυ μερικά καθήκοντα, ὥστε τὸ ἑπόμενο πρωί ν' ἀποφύγουμε δυσκολίες καὶ διαμαρτυρίες. Νὰ ἑτοιμάσουμε π.χ. τὰ ροῦχα ποὺ θὰ φορέσουν τὰ παιδιά, τις τσάντες τους γιὰ τὸ σχολεῖο, τὸ μεσημεριανό φαγητό γιὰ ὅλη τὴν οἰκογένεια ἢ ἀκόμη καὶ τὸ πρωινό μας.

β) Νὰ προγραμματίζουμε ὅ,τι ἀντέχουμε.

Τὸ δεύτερο ποὺ ὀφείλουμε νὰ προσἑξουμε εἶναι τὸ νὰ προγραμματίζουμε τὴν κάθε ἡμέρα μας μὲ βάση τὶς ἀντοχές μας. Νὰ μὴ γεμίζουμε τὸ πρόγραμμά μας 

ἀσφυκτικά, ἀλλὰ ν᾿ ἀφήνουμε κενά μεταξὺ τῶν δραστηριοτήτων μας γιὰ ἀπρόοπτα ἢ καθυστερήσεις, εἰδικὰ γιὰ τις ὧρες αἰχμῆς τῶν μετακινήσεών μας. Νὰ ἐπιδιώκουμε μάλιστα κάθε βράδυ να συμπληρώνουμε ἐπαρκεῖς ὧρες ὕπνου. Ἡ ἔλλειψη ύπνου μεγεθύνει κάθε δυσκολία μας.

γ) Να βάλουμε προτεραιότητες. Ἔπειτα θὰ πρέπει νὰ βάλουμε προτεραιότητες στις υποχρεώσεις μας· νὰ καθορίσουμε ποιές εργασίες εἶναι πραγματικά πιο σημαντικές. Να διεκπεραιώνουμε δὲ τὶς πιὸ δύσκολες ἢ ἀπαιτητικές ἐργασίες, ὅταν ἔχουμε ὑψηλότερα ἐπίπεδα δυνάμεων, π.χ. νωρίς το πρωί. 

δ) Να προετοιμαζόμαστε ψυχολογικά.

Καλό εἶναι ἀκόμη νὰ προετοιμαζόμαστε ψυχολογικά. Ἀφοῦ δοῦμε ποιές ώρες εἶναι ἐκ φύσεως χαοτικές, νὰ τὶς περιμένουμε καὶ νὰ τὶς ἀποδεχθοῦμε ὡς μέρος τῆς καθημερινῆς μας ζωῆς. Ἔτσι θὰ ταραζόμαστε λιγότερο μπροστά στις δυσκολίες.

ε) Να προετοιμαζόμαστε καὶ πνευματικά.

Αὐτὸ ὅμως ποὺ πάνω ἀπ' ὅλα θὰ μᾶς βοηθήσει, εἶναι τὸ νὰ προετοιμαζόμαστε πνευματικά γι' αὐτὲς τὶς ὧρες. Νὰ κάνουμε κι ἐμεῖς αὐτὸ ποὺ ἔλεγε ὁ ἱερὸς Ψαλμωδός «ήτοιμάσθην καὶ οὐκ ἐταράχθην» (Ψαλ. ριη΄ [118] 60). Διότι ὅποια πνευματική εργασία κάνουμε στὸν ἑαυτό μας σ' ὅλη μας τὴ ζωή, αὐτὴ θὰ μᾶς βοηθήσει στις δύσκολες ώρες. Στις ώρες αὐτὲς φαίνεται ή πνευματική μας κατάσταση: ἂν ἔχουμε πραγματικὴ ἀγάπη, θυσιαστικό πνεῦμα, ὑπομονή καὶ καλοσύνη. Δὲν μποροῦμε λοιπὸν ν' ἀντιμετωπίζουμε τις δύσκολες ὧρες αὐτοσχεδιάζοντας σὲ κατάσταση αίφνιδιασμοῦ ἢ πανικοῦ.

Ἔπειτα πρέπει νὰ κατανοήσουμε ὅτι εἴμαστε ἀδύναμοι. Μακριά ἀπὸ τὴ Χάρι τοῦ Χριστοῦ μποροῦμε νὰ πάθουμε τὰ πάντα. Γι' αὐτὸ εἶναι ἀναγκαῖο νὰ προσευχόμαστε καὶ νὰ ἔχουμε τὴ βεβαιότητα ὅτι στὶς δύσκολες αὐτὲς ὧρες εἶναι δίπλαμας ὁ Κύριος. Επιπλέον νὰ προετοιμαζόμαστε κάθε βράδυ ὄχι μόνο τεχνικὰ ἀλλὰ κυρίως πνευματικά γιὰ τὴν ἑπόμενη ἡμέρα, μὲ προσευχή καὶ περίσκεψη- νὰ ζητοῦμε ἀπὸ τὸν Θεὸ νὰ μᾶς φωτίζει πῶς νὰ ἐνεργοῦμε κάθε φορά, ἀκόμη καὶ στὶς πιὸ δύσκολες καταστάσεις. Καὶ ὁ Θεὸς θὰ μᾶς φωτίζει. Θὰ ὁμιλεῖ μέσα μας. Θὰ μᾶς βρίσκει τρόπους γιὰ ν' ἀντιμετωπίζουμε μὲ ἠρεμία τὶς δύσκολες ὧρες αἰχμῆς. Αὐτὸς θὰ μᾶς δίνει τη δύναμη νὰ μὴν ταραζόμαστε, ἀλλὰ καὶ νὰ εἴμαστε ὑπομονετικοὶ καὶ ἀνεκτικοὶ σὲ πολλὲς καταστάσεις. Ἀκόμη κι ἂν εἴμαστε ευαίσθητοι, ὁ Χριστὸς θὰ μᾶς ἐνισχύει μὲ τὴ θεία Χάρι του καὶ θὰ μᾶς βοηθεῖ νὰ ἀντέχουμε.

Ἔτσι, ἂν ἔχουμε φθάσει σε κάποια βαθύτερη πνευματικότητα, θὰ μποροῦμε:

- σ' ἕνα πρῶτο ἐπίπεδο, νὰ ἀντιμε-τωπίζουμε τὶς ὧρες αὐτὲς μὲ ἐσωτερική χαρά

- σ' ἕνα ἀκόμη υψηλότερο επίπεδο, νὰ ἀγαπήσουμε τις δυσκολίες τῆς κάθε ἡμέρας;

- καὶ σ' ἕνα ἀκόμη ὑψηλότερο επίπεδο, νὰ εὐχαριστοῦμε τὸν Θεὸ γι' αὐτές, διότι θὰ κατανοοῦμε ὅτι κάποιον άγιο σκοπό ἐξυπηρετοῦν γιὰ τὴν ψυχή μας καὶ τὶς ψυχὲς τῶν ἄλλων.

Ἂς μάθουμε λοιπόν ν' ἀντιμετωπίζουμε τὶς δύσκολες ώρες προετοιμασμένοι, μὲ πίστη καὶ προσευχή, μὲ εἰρήνη ψυχῆς καὶ ἀγάπη· «τῇ θλίψει ὑπομένοντες, τῇ προσευχῇ προσκαρτεροῦντες» (Ρωμ. ιβ΄ 12). Ἂς συμβουλευόμαστε καὶ κάποιον δικό μας ἄνθρωπο τοῦ Θεοῦ, πολύ περισσότερο τὸν Πνευματικό μας. Τότε οἱ δυσκολίες τῆς κάθε ἡμέρας θὰ μεταποιοῦνται σὲ εὐλογίες.

Από το Περιοδικό Ο ΣΩΤΗΡ, 1 Μαρτίου 2026